Vernieuwingsagenda Duurzaamheid

Duurzaamheid valt uiteen in twee hoofdpunten: fysieke en sociale duurzaamheid. Voor wat betreft de fysieke duurzaamheid geldt de CO2 neutrale gemeente voor D66 Waalwijk als ideaal. Daartoe moet de gemeente zichzelf onder handen nemen én bedrijven en particulieren stimuleren en helpen met energiebesparing, CO2-neutraliteit en reststoffengebruik (zo mogelijk in onderlinge samenhang – ketenintegratie).

4.4 Voorfinanciering energiebesparing

Particulieren en bedrijven die willen investeren in energiebesparing moet via de gemeente voorfinanciering worden aangeboden. Daarbij wordt de opbrengst van de besparingsmethoden contractueel op zodanige wijze vastgelegd en gedeeld dat hiermee de voorfinanciering op termijn kan worden afgelost om deze maatregelen budgetneutraal te houden. Waalwijk leent dus voor investeringen die zichzelf terugverdienen.

4.5 Vervoer over water

Het vervoer over water moet sterk worden bevorderd om CO2 reductie in het wegverkeer te bereiken (containerterminal De Maasroute). Als belangrijk industrieel logistiek knooppunt in de regio kan Waalwijk daarmee effecten bereiken die verder gaan dan de gemeentegrenzen – daar moet dus regionale samenwerking worden gezocht en verder uitgebreid.

4.6 Concessies en vestigingsbeleid

In het concessie- en vestigingsbeleid voor openbare diensten en bedrijfsterreinen moet fysieke duurzaamheid een belangrijk criterium worden. Niet in de zin van beperken of bestraffen, maar van belonen van CO2-reductie met extra gunstige voorwaarden en faciliteiten. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor het openbaar vervoer in alle modaliteiten, voor zover ondernemers bereid zijn tot investeringen nu en op afzienbare termijn.

4.7 100% duurzaam inkopen

Tenslotte moet de gemeente op de kortst mogelijke termijn 100% duurzaam gaan inkopen. Daartoe moet het gemeentelijk apparaat worden doorgelicht en moet de centrale inkoop doelgericht de vele markten verkennen en leveranciers bewerken voor alternatieven.

4.8 Sociale duurzaamheid

Op het gebied van sociale duurzaamheid heeft de gemeente eveneens veel te winnen. Onder het motto van ‘beloon prestaties en deel de welvaart’, een belangrijk D66 uitgangspunt, moet de tijdelijkheid van ondersteuning gericht op welzijn en economische zelfstandigheid tot taakstellend uitgangspunt worden verheven. Niet door gebruikers van ondersteuning en zorg in een wurggreep te brengen, maar wel door maximale inspanningen te verrichten teneinde hen weer zo snel mogelijk tot zelfstandigheid te brengen.

4.9 Inspanningsverklaring gebruikers

Dat vergt ook een inspanningsverklaring van die gebruikers, vertrouwend op de eigen kracht van mensen (een ander belangrijk D66 uitgangspunt) mogen ook van hen belangrijke bijdragen worden verwacht. Om- en bijscholing (onderwijs als motor van de economie) moeten daarin belangrijke componenten zijn. Eventuele taalachterstanden die integratie bemoeilijken, moeten actief worden weggewerkt.

4.10 Aandacht en topzorg

Tegelijkertijd is de zorg voor de medemens die het niet op eigen kracht kan, een belangrijk uitgangspunt. Men moet zich in Waalwijk verzekerd weten van aandacht en topzorg als het echt niet zonder kan. Die zorg wordt ook in belangrijke mate geboden door een schare van hartverwarmende vrijwilligers. Hun moet de mogelijkheid worden geboden dat werk te doen zonder daar zelf door in problemen te komen. Structureel faciliteren van het vrijwilligerswerk (mantelzorg door omgeving en familie), desgewenst ook financieel, hoort daar nadrukkelijk bij, overigens met een goede controle op doelgericht gebruik.

4.11 Regie van de zorg

Bij dit alles is nodig dat alle bij de zorg betrokken instellingen maximaal samenwerken om de effectiviteit van hun werk te vergroten, naadloze overgangen binnen de zorg mogelijk te maken en de financiële middelen optimaal in te zetten. Op papier lijkt dit alles in Waalwijk goed geregeld, maar D66 Waalwijk heeft de sterke indruk dat er in de praktijk grote gaten vallen door een gebrek aan samenwerking (eiland-denken), door bureaucratie en als gevolg van de grote administratieve rompslomp.

4.12 Taskforce Jeugd en Gezin

Hierin kan en moet verandering worden afgedwongen. D66 Waalwijk wil daarom een Task Force onder gemeentelijke regie (aanstelling van een zorgregisseur met gezag, binnen de ambtelijke capaciteit) voor alle bij de zorg betrokken instellingen. Zo kunnen bijvoorbeeld de ‘Rouvoet-gelden Centrum voor Jeugd en Gezin’ binnen de bestaande netwerken beter verdeeld en effectiever besteed worden, als alle betrokken instellingen werkelijk willen samenwerken, elkaar daarbij in de keuken laten kijken, en bereid zijn collega’s in te schakelen als het onder een andere noemer effectiever kan.

4.13 Samenwerking afdwingen

De gewenste Task Force bestaat daartoe uit alle betrokken diensthoofden in een open en constructief overleg onder leiding van de zorgregisseur. Prestatiebudgettering kan ook hier een middel zijn om de samenwerking in positieve zin af te dwingen als het in de praktijk schort aan de wil. Persoonlijk verschil van opvattingen en tegenstellingen tussen de deelnemers mag nooit de reden zijn waarom gebruikers niet de beste zorg en begeleiding krijgen op de voor hen beste plek, ongeacht formele en /of administratieve hindernissen. Integraal en ‘Out of the Box’-denken door alle betrokkenen is hierbij dringend gewenst in het belang van de gebruikers.

4.14 Deskundigheid zorgloketten

Klantvriendelijkheid van de zorgloketten hoort nadrukkelijk ook bij de prioriteiten. Ook hier geldt dat een zorgloket-systeem – mits goed bereikbaar in alle kernen – een uitstekend instrument kan zijn voor integrale zorg en maatwerk, waarbij de gebruiker centraal staat en slechts één aanspreekpunt nodig heeft. Daartoe moet de bemensing van de zorgloketten echter sterk worden verbeterd. Hat kan niet zo zijn dat een bibliothecaresse in haar vrije momenten ook nog even wat informatiefolders verstrekt aan mensen die bij het zorgloket aankloppen. Hier moeten goed opgeleide en geïnformeerde serviceverleners beschikbaar zijn om te voorkomen dat mensen toch nog met een kluitje in het riet worden gestuurd en het zorgloket daarna de rug toekeren, buiten de boot vallen of in geheel verkeerde professionele handen terechtkomen. D66 Waalwijk zal alles doen om dat te voorkomen en om de zorgloketten werkelijk een kans te geven op professioneel gewenst niveau.

4.15 Voorzieningen centraal in beeld

Bij de gewenste zorgregie hoort ook dat alle voorzieningen centraal in kaart worden gebracht om zo lacunes op te sporen en gaten te dichten. Het is ons een doorn in het oog dat dergelijke eerste opvangadressen, zoals de EHBO- en huisartsenpost verre van optimaal functioneren en hulpzoekers vaak op de akeligste tijden van het kastje naar de muur en terug worden gestuurd. Om nog te zwijgen van de soms abominabele vervoersmogelijkheden die ze daarbij ten dienste staan als ze tot ver buiten de gemeente worden doorverwezen en – eenmaal daar aangekomen – te horen krijgen dat de verwijzing niet in orde was en terug moeten.

4.16 Hospice Francinus de Wind

Waalwijk heeft in het Hospice Francinus de Wind een topfaciliteit binnen de gemeente die op het hoogste niveau zorg aanbiedt voor stervenden die elders geen opvang genieten. D66 Waalwijk vindt het bedroevend dat het Hospice op zo weinig gemeentelijke ondersteuning kan rekenen, niet alleen op financieel gebied maar ook in de ondersteuning van en het pleidooi ervoor bij alle betrokken instanties op hoger niveau.

4.17 Sociale en fysieke veiligheid

Onder sociale duurzaamheid in een harmonieuze samenleving (één van de D66 richtingwijzers) valt ook de sociale en fysieke veiligheid binnen de gemeente. Overlast, vandalisme, intimidatie en kleine criminaliteit moeten door alle betrokkenen de kop worden ingedrukt. Niet alleen door straffere handhaving (meer blauw op straat en lik-op-stuk beleid met voorbeeldwerking), maar ook door de eigen initiatieven van buurt- en wijkbewoners te belonen en te ondersteunen met professionele inzet.

4.18 Doelgerichte aanpak probleemveroorzakers

Daarbij hoeft het wiel niet opnieuw te worden uitgevonden. Waalwijk kan een voorbeeld nemen aan de vele initiatieven die elders al succesvol zijn gebleken (denk aan de stadsmariniers in Rotterdam). Preventieprojecten met inzet van vrijwilligers moeten worden toegejuicht en ondersteund. Mutatieonderzoek bij de politie en aanverwante diensten (denk ook aan Tavenu) kan inzicht geven in de meest voorkomende vormen van hinderlijk gedrag en in de veroorzakers daarvan, voor een doelgerichte aanpak. Vele Waalwijkse instellingen hebben een precies beeld van de vaste klanten en recidivisten die ellende veroorzaken en het veiligheidsgevoel van de inwoners aantasten. Hinderlijk persoonlijk volgen, hard aanpakken desnoods, en met dwang op andere wegen zetten, behoren tot een arsenaal dat nog lang niet is uitgeput en grotere intensiteit verdient.

4.19 Problemen en oorzaken benoemen

Daarnaast moet de gemeente ook in de communicatie over orde, veiligheid en sociaal gewenst gedrag (verantwoordelijkheid nemen) niets aan duidelijkheid te wensen over laten. Tegelijkertijd kan zij in die communicatie de spookbeelden over schijnonveiligheid wegnemen die het gevóel van veiligheid binnen de gemeente ondermijnen. Eerlijk, open, recht door zee met de vinger op de zere plek echte problemen benoemen, kan het algemene gevoel van veiligheid belangrijk positief beïnvloeden. Daarbij stuit men onvermijdelijk op vooroordelen en integratieproblemen, al dan niet ook met een allochtone achtergrond. Die moeten op basis van feiten worden bestreden of worden aangepakt.

4.20 Sociale cohesie als cement

Sociale duurzaamheid valt of staat ook met sociale cohesie, het cement van een harmonieuze samenleving. Er zijn tal van methoden om die cohesie te bevorderen, onder meer via het onderwijs, het verenigingsleven, de buurt- en wijktafels, het vrijwilligerslegioen, sport- en cultuurbeoefening. Daarbij verdient de jeugd en bijzondere plaats; D66 Waalwijk wil dat de gemeente naar vermogen méér doet aan activiteiten voor jongeren (vanaf 12 jaar) die bij gebrek aan vervoersmogelijkheden hun heil niet buiten de gemeente kunnen zoeken, zoals de wat oudere garde. D66 Waalwijk bepleit de vestiging van een entertainmentcentrum (zie wonen & leven).

4.21 Kunst- en cultuur: participatie

Ook in de kunst- en cultuurbeoefening en –educatie ligt een belangrijke mogelijkheid om sociale cohesie te bevorderen, met name onder en met jongeren. D66 Waalwijk wil een culturele staalkaart van alle voorzieningen op cultuureducatief terrein in de gemeente. Niet alleen om het onderling samenhangende aanbod aan te tonen en verder te verrijken. Maar ook om de gesubsidieerde prestaties te meten (nulmeting), te binden aan progressieplannen en prestatiebudgetten om de prikkel te leggen waar die hoort: bij het aanbod.

4.22 Integratie en sociale verrijking

Onderdeel daarvan is dat de betrokken instellingen en hun clientèle iets terugdoen voor de gemeenschap die hun individuele en collectieve mogelijkheden biedt. Met optredens, evenementen, exposities, gezamenlijke activiteiten en anderszins in samenhang en samenwerking met overige sociale activiteiten en events én het regulier onderwijs (Brede School) kan een grotere integratie van de cultuur en een sociale verrijking worden bereikt.

4.23 Signalering & aanpak vereenzaming

Hierin ligt ook een instrument om vereenzaming binnen de gemeente tegen te gaan. Mensen die als gevolg van geldgebrek, een handicap, leeftijd of andere beperkende omstandigheden het contact met de gemeenschap dreigen te verliezen, kunnen ook via de gezamenlijke beoefening of genieten van cultuur bereikt worden. Niet alleen moeten ze daar individueel toe worden gestimuleerd, maar ook moeten ze actief worden opgezocht, een taak waar de eerder genoemde Task Force voor Jeugd en Gezin ook bij moet worden betrokken.

4.24 Totaalplan Verkeer en Vervoer

Sociale duurzaamheid tenslotte wordt ook bereikt door de fysieke bereikbaarheid binnen de gemeente. D66 pleit voor een herijking cq. vaststelling van een Totaalplan Verkeer en Vervoer met inbegrip van de openbaar vervoervoorzieningen en een uitstekend fietsvervoersplan. D66 Waalwijk realiseert zich natuurlijk dat de gemeente lang niet altijd zeggenschap heeft, maar ze kan wel onderhandelen en lacunes aanwijzen en partijen stimuleren tot verbetering op basis van een totaaloverzicht (zie ook Wonen & Werken).

4.25 Onveiligheid en doorstroming

In dat plan moeten ook de doorstroming van de diverse verkeerssoorten en de fysieke layout van het wegen- en verbindingennet worden opgenomen. Onveilige situaties moeten aan de hand van mutatieonderzoek (desk search) in beeld worden gebracht en verbeterd. Knelpunten moeten worden geïdentificeerd met het oog op verbetering in samenwerking met andere beheerders (provincie en rijk), zoals de lokale verkeersinfarcten die vaak op de N261 ontstaan en in de kernen van Waalwijk en Sprang Capelle tot verstopping en ongewenst sluipverkeer leiden. Voor zover het gemeentelijk beheerde verbindingen betreft, moet slim inbreiden en optimaliseren van de capaciteit (desnoods door meer asfalt) het aantal onnodige autokilometers en gerelateerde milieuvervuiling beperken.